{"id":7125,"date":"2011-10-31T01:28:45","date_gmt":"2011-10-31T01:28:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/?p=7125"},"modified":"2026-06-05T00:22:59","modified_gmt":"2026-06-04T23:22:59","slug":"uma-caixa-com-um-recorte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/?p=7125","title":{"rendered":"Uma caixa com um recorte"},"content":{"rendered":"<p><ul id='GTTabs_ul_7125' class='GTTabs' style='display:none'>\n<li id='GTTabs_li_0_7125' class='GTTabs_curr'><a  id=\"7125_0\" onMouseOver=\"GTTabsShowLinks('Enunciado'); return true;\"  onMouseOut=\"GTTabsShowLinks();\"  class='GTTabsLinks'>Enunciado<\/a><\/li>\n<li id='GTTabs_li_1_7125' ><a  id=\"7125_1\" onMouseOver=\"GTTabsShowLinks('Resolu\u00e7\u00e3o'); return true;\"  onMouseOut=\"GTTabsShowLinks();\"  class='GTTabsLinks'>Resolu\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n<div class='GTTabs_divs GTTabs_curr_div' id='GTTabs_0_7125'>\n<span class='GTTabs_titles'><b>Enunciado<\/b><\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/caixabebe.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"7126\" data-permalink=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/?attachment_id=7126\" data-orig-file=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/caixabebe.jpg\" data-orig-size=\"219,212\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"Jogo\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/caixabebe.jpg\" class=\"alignright size-full wp-image-7126\" title=\"Jogo\" src=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/caixabebe.jpg\" alt=\"\" width=\"219\" height=\"212\" srcset=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/caixabebe.jpg 219w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/caixabebe-150x145.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 219px) 100vw, 219px\" \/><\/a>Uma crian\u00e7a tem um jogo constitu\u00eddo por uma caixa que numa das faces tem um buraco com um recorte de uma pe\u00e7a P1 que, quando nele introduzida, cai dentro da caixa.<\/p>\n<p>Al\u00e9m dessa pe\u00e7a, o jogo tem mais quatro pe\u00e7as P2, P3, P4 e P5, com recortes diferentes. Dada a sua pouca idade, a crian\u00e7a pega nas pe\u00e7as ao acaso e experimenta cada uma, mas j\u00e1 tem o cuidado de p\u00f4r de parte a pe\u00e7a experimentada.<\/p>\n<ol>\n<li>Qual \u00e9 o n\u00famero esperado de pe\u00e7as colocadas de lado at\u00e9 conseguir meter a pe\u00e7a correta dentro da caixa?<\/li>\n<li>Se a crian\u00e7a dispusesse de seis pe\u00e7as:\n<p>a) qual seria o valor esperado?<\/p>\n<p>b) a frase: &#8220;o valor esperado pode n\u00e3o ser um dos valores da vari\u00e1vel&#8221; \u00e9 verdadeira ou falsa?<\/p>\n<\/li>\n<li>Se a crian\u00e7a escolhesse a pe\u00e7a ao acaso mas n\u00e3o a pusesse de lado depois de experimentada:\n<p>a) que valores tomaria a vari\u00e1vel?<\/p>\n<p>b) qual seria a distribui\u00e7\u00e3o de probabilidades dessa vari\u00e1vel?<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p><div class='GTTabsNavigation' style='display:none'><span class='GTTabs_nav_next'><a href='#GTTabs_ul_7125' onClick='GTTabs_show(1,7125)'>Resolu\u00e7\u00e3o &gt;&gt;<\/a><\/span><\/div><\/div>\n\n<div class='GTTabs_divs' id='GTTabs_1_7125'>\n<span class='GTTabs_titles'><b>Resolu\u00e7\u00e3o<\/b><\/span><!--more--><\/p>\n<ol>\n<li>Seja a vari\u00e1vel aleat\u00f3ria $X$: &#8220;n\u00famero de pe\u00e7as colocadas de lado at\u00e9 conseguir meter a pe\u00e7a na caixa&#8221;.\n<p>Consideremos o acontecimento ${{E}_{i}}$: &#8220;a pe\u00e7a escolhida entra na caixa na tentativa i&#8221; e calculemos as seguintes probabilidades:<\/p>\n<p>$P(X=0)=P({{E}_{1}})=\\frac{1}{5}$<\/p>\n<p>$P(X=1)=P(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap {{E}_{2}})=P(\\overline{{{E}_{1}}})\\times P({{E}_{2}}|\\overline{{{E}_{1}}})=\\frac{4}{5}\\times \\frac{1}{4}=\\frac{1}{5}$<\/p>\n<p>$P(X=2)=P(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap \\overline{{{E}_{2}}}\\cap {{E}_{3}})=P(\\overline{{{E}_{1}}})\\times P(\\overline{{{E}_{2}}}|\\overline{{{E}_{1}}})\\times P({{E}_{3}}|(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap \\overline{{{E}_{2}}}))=\\frac{4}{5}\\times \\frac{3}{4}\\times \\frac{1}{3}=\\frac{1}{5}$<\/p>\n<p>$P(X=3)=P(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap \\overline{{{E}_{2}}}\\cap \\overline{{{E}_{3}}}\\cap {{E}_{4}})=&#8230;=\\frac{4}{5}\\times \\frac{3}{4}\\times \\frac{2}{3}\\times \\frac{1}{2}=\\frac{1}{5}$<\/p>\n<p>$P(X=4)=P(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap \\overline{{{E}_{2}}}\\cap \\overline{{{E}_{3}}}\\cap \\overline{{{E}_{4}}}\\cap {{E}_{5}})=&#8230;=\\frac{4}{5}\\times \\frac{3}{4}\\times \\frac{2}{3}\\times \\frac{1}{2}\\times 1=\\frac{1}{5}$<\/p>\n<p>A distribui\u00e7\u00e3o de probabilidades \u00e9 a seguinte:<\/p>\n<table class=\" aligncenter\" style=\"width: 70%;\" border=\"0\" align=\"center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$X={{x}_{i}}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">0<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">1<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">2<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">3<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$P(X={{x}_{i}})$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{5}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{5}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{5}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{5}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{5}$<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Ent\u00e3o, o valor esperado da vari\u00e1vel aleat\u00f3ria \u00e9 $\\mu =0\\times \\frac{1}{5}+1\\times \\frac{1}{5}+2\\times \\frac{1}{5}+3\\times \\frac{1}{5}+4\\times \\frac{1}{5}=\\frac{10}{5}=2$.<\/p>\n<p>Ou seja, espera-se (mas n\u00e3o se pode garantir) que a crian\u00e7a, procedendo ao acaso, coloque a pe\u00e7a dentro da caixa \u00e0 3.\u00aa tentativa.<br \/>\n\u00ad<\/p>\n<\/li>\n<li>No caso de a crian\u00e7a dispor de seis pe\u00e7as, a distribui\u00e7\u00e3o de probabilidades \u00e9 a seguinte (porqu\u00ea?):<br \/>\n<table class=\" aligncenter\" style=\"width: 70%;\" border=\"0\" align=\"center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$X={{x}_{i}}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">0<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">1<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">2<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">3<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">4<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">\u00a05<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$P(X={{x}_{i}})$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{6}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{6}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{6}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{6}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{6}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$\\frac{1}{6}$<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Note que, por exemplo, se tem:<\/p>\n<p>$P(X=0)=P({{E}_{1}})=\\frac{1}{6}$;<\/p>\n<p>$P(X=1)=P(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap {{E}_{2}})=P(\\overline{{{E}_{1}}})\\times P({{E}_{2}}|\\overline{{{E}_{1}}})=\\frac{5}{6}\\times \\frac{1}{5}=\\frac{1}{6}$.<\/p>\n<p>a) \u00a0Neste caso, o valor esperado da vari\u00e1vel aleat\u00f3ria \u00e9 (o que tamb\u00e9m n\u00e3o \u00e9 inesperado [porqu\u00ea?]): \\[\\mu =0\\times \\frac{1}{6}+1\\times \\frac{1}{6}+2\\times \\frac{1}{6}+3\\times \\frac{1}{6}+4\\times \\frac{1}{6}\\times 5\\times \\frac{1}{6}=\\frac{15}{6}=2,5\\]<\/p>\n<p>b) A afirma\u00e7\u00e3o \u00a0&#8220;o valor esperado pode n\u00e3o ser um dos valores da vari\u00e1vel&#8221; \u00e9 verdadeira. Basta reparar no valor esperado agora obtido ($\\mu =2,5$), que n\u00e3o \u00e9 um dos valores da vari\u00e1vel aleat\u00f3ria considerada.<br \/>\n\u00ad<\/p>\n<\/li>\n<li>Admitamos agora que a crian\u00e7a disp\u00f5e de cinco pe\u00e7as, escolhe uma pe\u00e7a ao acaso, mas n\u00e3o a coloca de lado depois de experimentada.\n<p>a) A vari\u00e1vel aleat\u00f3ria toma os valores: 0, 1, 2, 3, &#8230; , n. (Porqu\u00ea?)<\/p>\n<p>b) Como:<\/p>\n<p>$P(X=0)=P({{E}_{1}})=\\frac{1}{5}={{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{0}}\\times \\frac{1}{5}=\\frac{1}{5}$<\/p>\n<p>$P(X=1)=P(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap {{E}_{2}})=P(\\overline{{{E}_{1}}})\\times P({{E}_{2}}|\\overline{{{E}_{1}}})={{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{1}}\\times \\frac{1}{5}=\\frac{4}{25}$<\/p>\n<p>$P(X=2)=P(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap \\overline{{{E}_{2}}}\\cap {{E}_{3}})=P(\\overline{{{E}_{1}}})\\times P(\\overline{{{E}_{2}}}|\\overline{{{E}_{1}}})\\times P({{E}_{3}}|(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap \\overline{{{E}_{2}}}))=\\frac{4}{5}\\times \\frac{4}{5}\\times \\frac{1}{5}={{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{2}}\\times \\frac{1}{5}=\\frac{16}{125}$<\/p>\n<p>$P(X=3)=P(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap \\overline{{{E}_{2}}}\\cap \\overline{{{E}_{3}}}\\cap {{E}_{4}})=&#8230;=\\frac{4}{5}\\times \\frac{4}{5}\\times \\frac{4}{5}\\times \\frac{1}{5}={{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{3}}\\times \\frac{1}{5}=\\frac{64}{625}$<\/p>\n<p>$P(X=4)=P(\\overline{{{E}_{1}}}\\cap \\overline{{{E}_{2}}}\\cap \\overline{{{E}_{3}}}\\cap \\overline{{{E}_{4}}}\\cap {{E}_{5}})=&#8230;=\\frac{4}{5}\\times \\frac{4}{5}\\times \\frac{4}{5}\\times \\frac{4}{5}\\times \\frac{1}{5}={{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{4}}\\times \\frac{1}{5}=\\frac{256}{3125}$<\/p>\n<p>ent\u00e3o, a distribui\u00e7\u00e3o de probabilidades \u00e9 a seguinte:<\/p>\n<table class=\" aligncenter\" style=\"width: 80%;\" border=\"0\" align=\"center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$X={{x}_{i}}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">0<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">1<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">2<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">3<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">4<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">\u00a0\u00a0 &#8230;<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">$P(X={{x}_{i}})$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">${{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{0}}\\times \\frac{1}{5}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">${{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{1}}\\times \\frac{1}{5}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">${{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{2}}\\times \\frac{1}{5}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">${{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{3}}\\times \\frac{1}{5}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">${{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{4}}\\times \\frac{1}{5}$<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">&#8230;<\/td>\n<td style=\"text-align: center; border: #4072e7 1px solid;\" align=\"middle\">${{\\left( \\frac{4}{5} \\right)}^{n}}\\times \\frac{1}{5}$<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00ad<br \/>\nJ\u00e1 agora<\/strong>:<br \/>\nQual \u00e9 a soma das probabilidades constantes na \u00faltima linha da tabela?<br \/>\nSe \u00e9 como diz, ent\u00e3o prove!<\/p>\n<p>Precisa de uma ajuda?<\/p>\n<ul>\n<li>Infinito 11 A, Parte 3, p\u00e1gina 104<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.wolframalpha.com\/input\/?i=limit%281%2F5%29*%281-%284%2F5%29%5En%29%2F%281-4%2F5%29%29+as+n-%3Einfinity\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.wolframalpha.com\/input\/?i=limit%281%2F5%29*%281-%284%2F5%29%5En%29%2F%281-4%2F5%29%29+as+n-%3Einfinity<\/a>\u00a0(Porqu\u00ea?)<\/li>\n<\/ul>\n<div class='GTTabsNavigation' style='display:none'><span class='GTTabs_nav_prev'><a href='#GTTabs_ul_7125' onClick='GTTabs_show(0,7125)'>&lt;&lt; Enunciado<\/a><\/span><\/div><\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Enunciado Resolu\u00e7\u00e3o Enunciado Uma crian\u00e7a tem um jogo constitu\u00eddo por uma caixa que numa das faces tem um buraco com um recorte de uma pe\u00e7a P1 que, quando nele introduzida, cai dentro da caixa.&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21017,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[226,97,227],"tags":[427,245,244],"series":[],"class_list":["post-7125","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-12--ano","category-aplicando","category-probabilidades-e-combinatoria","tag-12-o-ano","tag-distribuicao-de-probabilidades","tag-variavel-aleatoria"],"views":2149,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/12V1Pag105-33_520x245.png","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7125"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27900,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7125\/revisions\/27900"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7125"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fseries&post=7125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}