{"id":11817,"date":"2014-02-24T20:13:01","date_gmt":"2014-02-24T20:13:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/?p=11817"},"modified":"2022-01-22T02:33:38","modified_gmt":"2022-01-22T02:33:38","slug":"grafico-de-f","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/?p=11817","title":{"rendered":"Gr\u00e1fico de $f$"},"content":{"rendered":"<p><ul id='GTTabs_ul_11817' class='GTTabs' style='display:none'>\n<li id='GTTabs_li_0_11817' class='GTTabs_curr'><a  id=\"11817_0\" onMouseOver=\"GTTabsShowLinks('Enunciado'); return true;\"  onMouseOut=\"GTTabsShowLinks();\"  class='GTTabsLinks'>Enunciado<\/a><\/li>\n<li id='GTTabs_li_1_11817' ><a  id=\"11817_1\" onMouseOver=\"GTTabsShowLinks('Resolu\u00e7\u00e3o'); return true;\"  onMouseOut=\"GTTabsShowLinks();\"  class='GTTabsLinks'>Resolu\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n<div class='GTTabs_divs GTTabs_curr_div' id='GTTabs_0_11817'>\n<span class='GTTabs_titles'><b>Enunciado<\/b><\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11819\" data-permalink=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/?attachment_id=11819\" data-orig-file=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5.png\" data-orig-size=\"747,619\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"Gr\u00e1fico de f\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5.png\" class=\"alignright  wp-image-11819\" src=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5.png\" alt=\"Gr\u00e1fico de f\" width=\"314\" height=\"260\" srcset=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5.png 747w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5-300x248.png 300w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5-150x124.png 150w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5-400x331.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 314px) 100vw, 314px\" \/><\/a>Considere a fun\u00e7\u00e3o $f$, cuja representa\u00e7\u00e3o gr\u00e1fica se apresenta na figura ao lado.<\/p>\n<ol>\n<li>Encontre uma express\u00e3o que permita definir a fun\u00e7\u00e3o $f$.<\/li>\n<li>Determine, algebricamente, a fun\u00e7\u00e3o definida por $g\\left( x \\right) = f\\left( {x + 2} \\right) + 1$. Esboce o gr\u00e1fico de $g$.<\/li>\n<li>Transforme o gr\u00e1fico de $f$, de forma a obter o gr\u00e1fico da fun\u00e7\u00e3o definida por $h\\left( x \\right) =\u00a0 &#8211; f\\left( x \\right) + 1$.<\/li>\n<li>A partir do gr\u00e1fico, determine uma express\u00e3o que possa definir a fun\u00e7\u00e3o $h$. Verifique se essa express\u00e3o satisfaz a igualdade $h\\left( x \\right) =\u00a0 &#8211; f\\left( x \\right) + 1$.<\/li>\n<\/ol>\n<p><div class='GTTabsNavigation' style='display:none'><span class='GTTabs_nav_next'><a href='#GTTabs_ul_11817' onClick='GTTabs_show(1,11817)'>Resolu\u00e7\u00e3o &gt;&gt;<\/a><\/span><\/div><\/div>\n\n<div class='GTTabs_divs' id='GTTabs_1_11817'>\n<span class='GTTabs_titles'><b>Resolu\u00e7\u00e3o<\/b><\/span><!--more--><\/p>\n<ol>\n<li><a href=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11819\" data-permalink=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/?attachment_id=11819\" data-orig-file=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5.png\" data-orig-size=\"747,619\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"Gr\u00e1fico de f\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5.png\" class=\"alignright  wp-image-11819\" src=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5.png\" alt=\"Gr\u00e1fico de f\" width=\"314\" height=\"260\" srcset=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5.png 747w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5-300x248.png 300w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5-150x124.png 150w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5-400x331.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 314px) 100vw, 314px\" \/><\/a>O declive da reta AB \u00e9 ${m_{AB}} = \\frac{5}{4}$, pelo que a sua equa\u00e7\u00e3o reduzida \u00e9 da forma $y = \\frac{5}{4}x + b$. Dado que o ponto B pertence a esta reta, vem: $2 = \\frac{5}{4} \\times \\left( { &#8211; 4} \\right) + b \\Leftrightarrow b = 7$. Logo, $AB:y = \\frac{5}{4}x + 7$.\n<p>O declive da reta BC \u00e9 ${m_{BC}} =\u00a0 &#8211; \\frac{6}{4} =\u00a0 &#8211; \\frac{3}{2}$ e a ordenada na origem \u00e9 ${b_{BC}} =\u00a0 &#8211; 4$. Logo, $BC:y =\u00a0 &#8211; \\frac{3}{2}x &#8211; 4$.<\/p>\n<p>O declive da reta CD \u00e9 ${m_{CD}} = \\frac{{12}}{3} = 4$ e a ordenada na origem \u00e9 ${b_{CD}} =\u00a0 &#8211; 4$. Logo, $CD:y = 4x &#8211; 4$.<\/p>\n<p>O declive da reta DE \u00e9 ${m_{DE}} =\u00a0 &#8211; \\frac{8}{4} =\u00a0 &#8211; 2$, pelo que a sua equa\u00e7\u00e3o reduzida \u00e9 da forma $y = \\frac{5}{4}x + b$. Dado que o ponto E pertence a esta reta, vem: $0 =\u00a0 &#8211; 2 \\times 7 + b \\Leftrightarrow b = 14$. Logo, $DE:y =\u00a0 &#8211; 2x + 14$.<\/p>\n<p>Assim, a fun\u00e7\u00e3o $f$ pode ser definida por:<br \/>\n\\[f\\left( x \\right) = \\left\\{ {\\begin{array}{*{20}{c}}<br \/>\n{\\frac{5}{4}x + 7}&amp; \\Leftarrow &amp;{x \\leqslant\u00a0 &#8211; 4} \\\\<br \/>\n{ &#8211; \\frac{3}{2}x &#8211; 4}&amp; \\Leftarrow &amp;{ &#8211; 4 &lt; x \\leqslant 0} \\\\<br \/>\n{4x &#8211; 4}&amp; \\Leftarrow &amp;{0 &lt; x \\leqslant 3} \\\\<br \/>\n{ &#8211; 2x + 14}&amp; \\Leftarrow &amp;{x &gt; 3}<br \/>\n\\end{array}} \\right.\\]<br \/>\n\u00ad<\/p>\n<\/li>\n<li>Ora, tem-se:<br \/>\n\\[\\begin{array}{*{20}{l}}<br \/>\n{g\\left( x \\right) = f\\left( {x + 2} \\right) + 1}&amp; = &amp;{\\left\\{ {\\begin{array}{*{20}{c}}<br \/>\n{\\frac{5}{4}\\left( {x + 2} \\right) + 7 + 1}&amp; \\Leftarrow &amp;{x + 2 \\leqslant\u00a0 &#8211; 4} \\\\<br \/>\n{ &#8211; \\frac{3}{2}\\left( {x + 2} \\right) &#8211; 4 + 1}&amp; \\Leftarrow &amp;{ &#8211; 4 &lt; x + 2 \\leqslant 0} \\\\<br \/>\n{4\\left( {x + 2} \\right) &#8211; 4 + 1}&amp; \\Leftarrow &amp;{0 &lt; x + 2 \\leqslant 3} \\\\<br \/>\n{ &#8211; 2\\left( {x + 2} \\right) + 14 + 1}&amp; \\Leftarrow &amp;{x + 2 &gt; 3}<br \/>\n\\end{array}} \\right.} \\\\<br \/>\n{}&amp; = &amp;{\\left\\{ {\\begin{array}{*{20}{c}}<br \/>\n{\\frac{5}{4}x + \\frac{{21}}{2}}&amp; \\Leftarrow &amp;{x \\leqslant\u00a0 &#8211; 6} \\\\<br \/>\n{ &#8211; \\frac{3}{2}x &#8211; 6}&amp; \\Leftarrow &amp;{ &#8211; 6 &lt; x \\leqslant\u00a0 &#8211; 2} \\\\<br \/>\n{4x + 5}&amp; \\Leftarrow &amp;{ &#8211; 2 &lt; x \\leqslant 1} \\\\<br \/>\n{ &#8211; 2x + 11}&amp; \\Leftarrow &amp;{x &gt; 1}<br \/>\n\\end{array}} \\right.}<br \/>\n\\end{array}\\]<br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5b.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11820\" data-permalink=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/?attachment_id=11820\" data-orig-file=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5b.png\" data-orig-size=\"1317,1117\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"Gr\u00e1ficos\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5b-1024x868.png\" class=\"alignright  wp-image-11820\" src=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5b.png\" alt=\"Gr\u00e1ficos\" width=\"474\" height=\"402\" srcset=\"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5b.png 1317w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5b-300x254.png 300w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5b-1024x868.png 1024w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5b-150x127.png 150w, https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11-2-pag137-5b-400x339.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 474px) 100vw, 474px\" \/><\/a>O gr\u00e1fico de $g$ pode obter-se a partir do gr\u00e1fico de $f$ por transla\u00e7\u00e3o associada ao vetor $\\overrightarrow u\u00a0 = \\left( { &#8211; 2,1} \\right)$.<br \/>\n\u00ad<\/li>\n<li>O gr\u00e1fico de $h$ pode ser obtido por reflex\u00e3o do gr\u00e1fico de $f$ em rela\u00e7\u00e3o ao eixo $Ox$, seguida de transla\u00e7\u00e3o associada ao vetor $\\overrightarrow v\u00a0 = \\left( {0,1} \\right)$.<br \/>\n\u00ad<\/li>\n<li>Por leitura do gr\u00e1fico de $h$, temos:<br \/>\n\\[h\\left( x \\right) = \\left\\{ {\\begin{array}{*{20}{c}}<br \/>\n{ &#8211; \\frac{5}{4}x &#8211; 6}&amp; \\Leftarrow &amp;{x \\leqslant\u00a0 &#8211; 4} \\\\<br \/>\n{\\frac{3}{2}x + 5}&amp; \\Leftarrow &amp;{ &#8211; 4 &lt; x \\leqslant 0} \\\\<br \/>\n{ &#8211; 4x + 5}&amp; \\Leftarrow &amp;{0 &lt; x \\leqslant 3} \\\\<br \/>\n{2x &#8211; 13}&amp; \\Leftarrow &amp;{x &gt; 3}<br \/>\n\\end{array}} \\right.\\]<\/p>\n<p>\u00a0Por outro lado, vem:<br \/>\n\\[\\begin{array}{*{20}{l}}<br \/>\n{h\\left( x \\right) =\u00a0 &#8211; f\\left( x \\right) + 1}&amp; = &amp;{\\left\\{ {\\begin{array}{*{20}{c}}<br \/>\n{ &#8211; \\left( {\\frac{5}{4}\\left( {x &#8211; 0} \\right) + 7} \\right) + 1}&amp; \\Leftarrow &amp;{x &#8211; 0 \\leqslant\u00a0 &#8211; 4} \\\\<br \/>\n{ &#8211; \\left( { &#8211; \\frac{3}{2}\\left( {x &#8211; 0} \\right) &#8211; 4} \\right) + 1}&amp; \\Leftarrow &amp;{ &#8211; 4 &lt; x &#8211; 0 \\leqslant 0} \\\\<br \/>\n{ &#8211; \\left( {4\\left( {x &#8211; 0} \\right) &#8211; 4} \\right) + 1}&amp; \\Leftarrow &amp;{0 &lt; x &#8211; 0 \\leqslant 3} \\\\<br \/>\n{ &#8211; \\left( { &#8211; 2\\left( {x &#8211; 0} \\right) + 14} \\right) + 1}&amp; \\Leftarrow &amp;{x &#8211; 0 &gt; 3}<br \/>\n\\end{array}} \\right.} \\\\<br \/>\n{}&amp; = &amp;{\\left\\{ {\\begin{array}{*{20}{c}}<br \/>\n{ &#8211; \\frac{5}{4}x &#8211; 6}&amp; \\Leftarrow &amp;{x \\leqslant\u00a0 &#8211; 4} \\\\<br \/>\n{\\frac{3}{2}x + 5}&amp; \\Leftarrow &amp;{ &#8211; 4 &lt; x \\leqslant 0} \\\\<br \/>\n{ &#8211; 4x + 5}&amp; \\Leftarrow &amp;{0 &lt; x \\leqslant 3} \\\\<br \/>\n{2x &#8211; 13}&amp; \\Leftarrow &amp;{x &gt; 3}<br \/>\n\\end{array}} \\right.}<br \/>\n\\end{array}\\]<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<div class='GTTabsNavigation' style='display:none'><span class='GTTabs_nav_prev'><a href='#GTTabs_ul_11817' onClick='GTTabs_show(0,11817)'>&lt;&lt; Enunciado<\/a><\/span><\/div><\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Enunciado Resolu\u00e7\u00e3o Enunciado Considere a fun\u00e7\u00e3o $f$, cuja representa\u00e7\u00e3o gr\u00e1fica se apresenta na figura ao lado. Encontre uma express\u00e3o que permita definir a fun\u00e7\u00e3o $f$. Determine, algebricamente, a fun\u00e7\u00e3o definida por $g\\left( x \\right)&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20883,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[98,97,133],"tags":[422,359],"series":[],"class_list":["post-11817","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-11--ano","category-aplicando","category-funcoes-definidas-por-ramos","tag-11-o-ano","tag-funcao-definida-por-ramos"],"views":3321,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/11V2Pag137-5_520x245.png","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11817"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11817\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11817"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.acasinhadamatematica.pt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fseries&post=11817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}